عبد الجليل قزوينى رازى
77
نقض ( بعض مثالب النواصب في نقض بعض فضائح الروافض ) ( فارسى )
و در اين شبيخون بود كه سورهء « و العاديات » نازل شد و شرح اين قصّه اينجا متعذّر باشد امّا خواجه وقتى بخصومت حسين تابع پسر سعد وقّاص باشد ، و روزى بعداوت على مدّاح عمرو عاص باشد اندى « 1 » كه بهر وقت بحلالزادگى خود ظاهر مىكند « 2 » امّا مبارك بادا وى را هند و پسرش ، و ما را فاطمه و پدرش ، و پسران و شوهرش ، يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ « 3 » آنگه گفته است : « رافضيان اين همه مناقبها بدان خوانند تا عوام النّاس و كودكان دگر طوايف را از راه ببرند و فرانمايند كه آنچه على كرد مقدور آدمى نبود و صحابه همه دشمن على بودند » . امّا جواب اين كلمات كه « مناقب براى فريفتن عوام و كودكان ديگر طوايف خوانند » دروغى ظاهر و بهتانى عظيم است و دليل بر اين آنست كه اگر غرض اين بودى از خواندن مناقب ؛ بايستى كه بقم و كاشان و آبه و بلاد مازندران و سبزوار و ديگر بقاع كه الّا شيعه نباشند نخواندندى ، و معلوم است كه آنجا بيشتر خوانند ، پس غرض مناقبيان و فضايليان كسب باشد از آنچه « 4 » حوالت كرده است ، كه بمذهب أهل حق تقليد و تعليم باطل است و آن مذهب باطنيان و مجبّران است كه قول را بهرهاى باشد در دانستن حق .
--> ( 1 ) - ح : « ابلهى » ث : « اندين » ب م ندارند . ( 2 ) - د : « ابلهى كه بهر وقت حلالزادگى خود اظهار مىكند » ث : « بهر وقت بحلالزاده خود ظاهر مىكند » ب م : « بهر وقت حلالزادگى خود ظاهر ميسازد » و گويا « اندى » در اينجا بعنوان اداة تعجب به كار رفته است يعنى اى عجب ، و در لغتها از قبيل برهان و آنندراج در معنى « اند » گفتهاند : « و سخن گفتن از روى تعجب » و بعيد نيست بلكه مظنون است كه « اندى » محرف از « رندى » باشد كه در نتيجهء غفلت نساخ بهم رسيده باشد در برهان گفته : « رند بكسر اوّل مردم محيل و زيرك و بيباك و منكر و لا ابالى و بىقيد باشد و ايشان را از اين جهت رند خوانند كه منكر اهل قيد و صلاحند » و در غياث اللغات گفته : « رند بالكسر منكرى كه انكار او از امور شرعيه از زيركى باشد نه از جهل » و در انجمن آرا گفته كه « بمعنى حيلهگر و كربز است » پس اين احتمال به نظر نزديكتر بصواب ميآيد . ( 3 ) - از آيهء 71 سورهء مباركهء اسراء . ( 4 ) - ع ث : « پس غرض مناقبيان و فضايليان كتب و مقصود باشد از آنچه » م ح د : « كسب مقصود » ب : « كتب مقصود » و « غرض » هم ندارد .